{"id":139,"date":"2019-02-06T01:30:02","date_gmt":"2019-02-06T00:30:02","guid":{"rendered":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/?p=139"},"modified":"2019-02-06T01:30:02","modified_gmt":"2019-02-06T00:30:02","slug":"monopol-patentowy-a-interes-prywatny-i-spoleczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/?p=139","title":{"rendered":"Monopol patentowy a interes prywatny i spo\u0142eczny"},"content":{"rendered":"

Zjawisko wykorzystywania chwilowej przewagi nad konkurencj\u0105 (jak\u0105 jest zawsze inny przedsi\u0119biorca zajmuj\u0105cy si\u0119 t\u0105 sam\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 czy odnog\u0105 gospodarki) ma w dzisiejszych czasach wiele ods\u0142on – najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to r\u00f3\u017cnego rodzaju afery czy nawet wojny patentowe mi\u0119dzy molochami, kt\u00f3rzy nie wiedzie\u0107 czemu zamiast skupia\u0107 si\u0119 na rozwijaniu siebie, patrz\u0105 bardzo uwa\u017cnie innym na r\u0119ce i pilnuj\u0105 by nie straci\u0107 dystansu do innych, co przek\u0142adaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej na pewne „brzydkie” zagrania. Lobbowanie w organizacjach rz\u0105dowych i pozarz\u0105dowych, sabota\u017ce, kradzie\u017ce – nawet je\u015bli nie mamy na co dzie\u0144 \u015bwiadomo\u015bci to tego typu zagrania to chleb powszedni (np. pr\u00f3ba opatentowania kszta\u0142tu prostok\u0105ta z zaokr\u0105glonymi rogami przez Apple, czy rozmaite w\u0142amania do baz klient\u00f3w i wyciek tych danych do sieci).<\/p>\n

Wiele z tych zjawisk odzwierciedla nasze codzienne i trywialne podej\u015bcie do \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie – nie raz na pewno ka\u017cdy zastanowi\u0142 si\u0119 w czym jest lepszy od innych i pr\u00f3bowa\u0142 to „sprzeda\u0107” na forum. Jednak czy tego typu praktyki wp\u0142ywaj\u0105 dobrze na rozw\u00f3j naszej cywilizacji?<\/p>\n

Tak…<\/h2>\n

Podstaw\u0105 pozytywnego dzia\u0142ania tego typu praktyki zachowa\u0144 jest fakt, \u017ce konkurencja nigdy nie chce pozosta\u0107 w tyle przez co stara si\u0119 szybko nadgoni\u0107 dziel\u0105cy dystans do konkurencji i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w udaje si\u0119 jej to co wymusza pewne manewry cenowe za dany produkt, b\u0105d\u017a ulepszanie pomys\u0142u, kt\u00f3re zadzia\u0142a na korzy\u015b\u0107 konsumenta, co ma sk\u0142oni\u0107 go do zainteresowania si\u0119 inn\u0105, ni\u017c ta pierwsza koncepcj\u0105. I to jest ok.<\/p>\n

Innym ciekawym konceptem popieraj\u0105cym takie podej\u015bcie jest, wynikaj\u0105ce z poprzedniego argumentu przy\u015bpieszanie post\u0119pu technologicznego co w szerokiej mierze wp\u0142ywa na coraz szybsze wprowadzanie dla ka\u017cdego rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re jeszcze niedawno dost\u0119pne by\u0142y wy\u0142\u0105cznie dla niewielkiego grona klient\u00f3w\/u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n

Nie…<\/h2>\n

Wy\u017cej opisane argumenty maj\u0105 jedn\u0105 wad\u0119 – s\u0105 wyidealizowane i zak\u0142adaj\u0105 pewn\u0105 moraln\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wi\u0105za\u0142a by si\u0119 z potrzeby dostarczenia u\u017cytkownikom rozwi\u0105za\u0144 kt\u00f3rych na prawd\u0119 potrzebuj\u0105 i dzi\u0119ki kt\u00f3rym ich \u017cycie stanie si\u0119 lepsze czy \u0142atwiejsze. Mo\u017cna w to wierzy\u0107, jednak je\u015bli przyjrzymy si\u0119 praktykom na pocz\u0105tku opisanym to zauwa\u017cymy sprzeczno\u015b\u0107 ideologiczn\u0105: grupa spo\u0142eczna konkuruje z grup\u0105 spo\u0142eczn\u0105 o to, \u017ceby dostarczy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu rozwi\u0105zanie danej grupy spo\u0142ecznej i u\u017cywa w tym celu tych „brzydkich” zagra\u0144 \u017ceby zdominowa\u0107 inne grupy spo\u0142eczne pracuj\u0105ce nad podobnym rozwi\u0105zaniem – skoro dzia\u0142aj\u0105 w szczytnym celu, to po co te utarczki mi\u0119dzy nimi? Nie lepiej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 i uzyska\u0107 wsp\u00f3lnymi si\u0142ami by\u0107 mo\u017ce najlepsze mo\u017cliwe rozwi\u0105zanie?<\/p>\n

Ano i tu wchodzi logika i praktyczne podej\u015bcie: nikt nie odda od tak za darmo czego\u015b, co mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 kur\u0105 znosz\u0105c\u0105 z\u0142ote jajka – a je\u015bli Ty pierwszy j\u0105 b\u0119dziesz mia\u0142, to mo\u017cesz zbudowa\u0107 jeszcze wi\u0119ksz\u0105 przewag\u0119 nad innymi, albo i si\u0119gn\u0105\u0107 po w\u0142adz\u0119.<\/p>\n

Koszta…<\/h3>\n

Nie ma co miesza\u0107 tutaj te\u017c nadto moralno\u015b\u0107, poniewa\u017c ka\u017cdy kij ma dwa ko\u0144ce, a \u017ce ludzki umys\u0142 to nie kij, tylko pl\u0105tanina tysi\u0119cy albo i milion\u00f3w kom\u00f3rek to liczba tych „ko\u0144c\u00f3w” ro\u015bnie. Przecie\u017c opracowanie jakiego\u015b rozwi\u0105zania, produktu, technologii prowadzi za sob\u0105 koszta – z jednej strony bior\u0105ce si\u0119 z op\u0142acania si\u0142y ludzkiej, z drugiej pr\u00f3b i b\u0142\u0119d\u00f3w (z czym zawsze wi\u0105\u017ce si\u0119 ryzyko – trzeba sprawdzi\u0107 czy co\u015b zadzia\u0142a, a jak nie to udoskonala\u0107 a\u017c b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142o), a z trzeciej strony to jako\u015b trzeba trafi\u0107 do spo\u0142ecze\u0144stwa z tym co ma si\u0119 do zaoferowania – wszystko to nie stanie si\u0119 od tak, ani za spraw\u0105 pstrykni\u0119cia palcami ani nawet za spraw\u0105 filantropii czy charytatywno\u015bci ludzi.<\/p>\n

Skoro ju\u017c wyda\u0142em na co\u015b pieni\u0105dze to dobrze by by\u0142o \u017ceby to si\u0119 jako\u015b zwr\u00f3ci\u0142o – to podej\u015bcie czysto ekonomiczne, istniej\u0105ce od dawna w \u015bwiecie kapitalizmu (wraz z ch\u0119ci\u0105 nie tyle zwrotu co dorobieniu si\u0119 na czym\u015b). A jakby to wygl\u0105da\u0142o z perspektywy socjalistycznej?<\/p>\n

W duchu rozwoju spo\u0142ecznego<\/h3>\n

Nie wnikaj\u0105c w szczeg\u00f3\u0142y pogl\u0105d\u00f3w marksistowskich idea przewodni\u0105 jest doprowadzenie do wyr\u00f3wnania spo\u0142ecznych nier\u00f3wno\u015bci i wzmacnianie post\u0119pu ludzkiego – idea jak najbardziej chcia\u0142o by si\u0119 rzec „s\u0142uszna”. Niestety jak wszystko, oczywi\u015bcie idee musz\u0105 mie\u0107 poza zaletami, tak\u017ce wady – z mojej perspektywy gryzie si\u0119 to z natur\u0105 ludzk\u0105, przez co \u017caden jak dot\u0105d ustr\u00f3j czy postawa spo\u0142eczna wywodz\u0105ca si\u0119 z tej idei nie zakorzeni\u0142a si\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie na tyle d\u0142ugo by przeskakiwa\u0107 na inne spo\u0142eczne grupy, a patrz\u0105c na histori\u0119 – idea by\u0142a wielokrotnie wypaczana i wsz\u0119dzie gdzie by\u0142a wprowadzana prowadzi\u0142a do konflikt\u00f3w spo\u0142ecznych i krzywdy ludzkiej (np. w naszym kraju komunizm, w Rosji stalinizm, w Chinach r\u00f3wnie\u017c wyzysk ludzi, w tym dzieci).<\/p>\n

Jednak trzeba odda\u0107 to, \u017ce ta idea wci\u0105\u017c w pewnych, naukowych chocia\u017cby kr\u0119gach pozostaje wci\u0105\u017c \u017cywa i kszta\u0142tuje cz\u0119\u015bciowo kierunki w kt\u00f3rych \u015bwiat nauki d\u0105\u017cy – by\u0107 mo\u017ce \u015bwiat, kiedy\u015b jednak zwr\u00f3ci si\u0119 ku temu nurtowi \u015bwiatopogl\u0105dowemu, jednak nie mo\u017ce on i\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cznie z lobbowania czy wymuszania uznania tego typu idei za jedynie s\u0142uszne, a bra\u0107 si\u0119 powinien z dojrzewania spo\u0142ecze\u0144stw do pogl\u0105du, \u017ce dobro og\u00f3\u0142u mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 nap\u0119dem dla rozwoju naszej cywilizacji.<\/p>\n

Monopol i jego rola w spo\u0142ecze\u0144stwie<\/h2>\n

Jak ju\u017c na pocz\u0105tku napisa\u0142em – nie da si\u0119 jednoznacznie okre\u015bli\u0107 czy bardziej jest to dobre czy z\u0142e dla spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Nale\u017cy napomnie\u0107, \u017ce r\u00f3\u017cne przypadki w historii pokazuj\u0105, \u017ce zar\u00f3wno pozytywne jak i negatywne podej\u015bcia do monopolu sprawia\u0142y w wybranych przypadkach post\u0119p b\u0105d\u017a kompletn\u0105 klap\u0119 w promowaniu danych rozwi\u0105za\u0144, pomys\u0142\u00f3w czy technologii.<\/p>\n

Osobi\u015bcie widz\u0119 jednak, \u017ce przy ocenie danego przypadku zawsze nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 jeden czynnik: „jak dany pomys\u0142\/produkt\/technologia wp\u0142ywa\u0107 ma na spo\u0142ecze\u0144stwo?” – nie da si\u0119 wszak cz\u0119sto jednoznacznie opisa\u0107 czy co\u015b jest tylko bia\u0142e czy tylko czarne. \u017byjemy w czasach gdzie zauwa\u017camy ca\u0142\u0105 palet\u0119 barw i skupianie si\u0119 tylko na jednej jest niejako u\u0142omno\u015bci\u0105 w odniesieniu do r\u00f3\u017cnorodno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stw.<\/p>\n

We\u017amy na przyk\u0142ad kilka przypadk\u00f3w (z czysto subiektywn\u0105 ocen\u0105):<\/p>\n

    \n
  1. Samochody elektryczne: z jednej strony m\u00f3wimy o zmniejszeniu ilo\u015bci zanieczyszcze\u0144, a z drugiej strony mamy szkodliwe dla spo\u0142ecze\u0144stwa proces produkcji pojazd\u00f3w oraz wytwarzanie potrzebnej do dzia\u0142ania energii elektrycznej (wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 jednak nie jest w stu procentach pozytywnie dzia\u0142aj\u0105cych na \u015brodowisko) – wi\u0119c czy nagonka na pojazdy silnikowe jest s\u0142uszna? I tak i nie, poniewa\u017c kiedy\u015b zasoby ropy si\u0119 sko\u0144cz\u0105 wi\u0119c dobrze jak b\u0119dziemy mieli zast\u0119pstwo, lecz nie zapominajmy, \u017ce w temacie pojazd\u00f3w wci\u0105\u017c raczkujemy i by\u0107 mo\u017ce za jaki\u015b czas znajdziemy zast\u0119pstwo za rop\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3remu nie b\u0119dziemy musieli si\u0119 przesiada\u0107 na nowe pojazdy, tylko dostosujemy obecne. Spo\u0142ecze\u0144stwo mo\u017ce na tym zyska\u0107 zdrowsze \u015brodowisko do \u017cycia wi\u0119c tego typu inicjatywy moim zdaniem s\u0105 potrzebne spo\u0142ecze\u0144stwu i nie powinny si\u0119 ogranicza\u0107 do interesu wy\u0142\u0105cznie firm produkuj\u0105cych paliwa i samochody.<\/li>\n
  2. Telefon z n-liczb\u0105 obiektyw\u00f3w. To dobrze je\u015bli b\u0119dziemy mogli rozwija\u0107 nasze estetyczne doznania pod wzgl\u0119dem odczu\u0107 z ogl\u0105dania coraz lepiej wykonanych zdj\u0119\u0107 i film\u00f3w, jednak czy tego typu rozwi\u0105zania powinny kierunkowa\u0107 rozw\u00f3j technologii mobilnych urz\u0105dze\u0144 do komunikowania si\u0119 z innymi? W tym momencie wida\u0107 zar\u00f3wno pozytywny jak i negatywny wp\u0142yw wymiany tre\u015bciami tworzonymi przy u\u017cyciu aparat\u00f3w cyfrowych w telefonach, ale ten aspekt \u017cycia spo\u0142ecznego nie jest niezb\u0119dny do rozwijania spo\u0142ecznego co przygotowanie rozwi\u0105za\u0144 wp\u0142ywaj\u0105cych pozytywnie na przysz\u0142e pokolenia.<\/li>\n<\/ol>\n

    W og\u00f3lnym rozrachunku ka\u017cdy pomys\u0142 mo\u017cna podsumowa\u0107 czy skwitowa\u0107 jakiego\u015b rodzaju metk\u0105 – wa\u017cne pod wieloma wzgl\u0119dami jest to jak do danego tematu podchodzimy i czy pozwala\u0107 b\u0119dziemy na pewne zachowania czy praktyki, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 stosowane w ramach prac nad pomys\u0142em\/technologi\u0105. Niekiedy dylemat moralny ma kr\u00f3tki zasi\u0119g i mniejsze znaczenie – w innym przypadku mo\u017ce by\u0107 opacznie rozumiane podej\u015bcie, jednak cel by\u0107 o wiele bardziej s\u0142uszny ni\u017c zachowanie moralnych obyczaj\u00f3w i pogl\u0105d\u00f3w w nienaruszonych granicach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Zjawisko wykorzystywania chwilowej przewagi nad konkurencj\u0105 (jak\u0105 jest zawsze inny przedsi\u0119biorca zajmuj\u0105cy si\u0119 t\u0105 sam\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 czy odnog\u0105 gospodarki) ma w dzisiejszych czasach wiele ods\u0142on – najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to r\u00f3\u017cnego rodzaju afery czy nawet wojny patentowe mi\u0119dzy molochami, kt\u00f3rzy nie wiedzie\u0107 czemu zamiast skupia\u0107 si\u0119 na rozwijaniu siebie, patrz\u0105 bardzo uwa\u017cnie innym na r\u0119ce i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-139","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-o-codziennosci"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=139"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":140,"href":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/139\/revisions\/140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miejscewchaosie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}